Projekat „Mind the GAP! Zajedničke akcije radničkih organizacija za prevazilaženje rodnog jaza u zaradama“ predstavlja partnerstvo 11 organizacija iz 10 različitih zemalja – Bugarske, Italije, Sjeverne Makedonije, Crne Gore, Malte, Rumunije, Srbije, Slovačke, Poljske i Belgije. Nosilac projekta je General Workers Union sa Malte, a grant finansira Evropska unija.
Fokus na transparentnosti i kolektivnom pregovaranju
Ovaj značajan projekat bavi se pitanjem rodnog jaza u zaradama širom Evrope, kako u državama članicama EU, tako i u zemljama kandidatima. Ciljevi projekta uključuju:
- jačanje saradnje učesnica u praćenju transpozicije Direktive EU o transparentnosti plata,
- osnaživanje kapaciteta radničkih organizacija da koriste kolektivno pregovaranje za smanjenje rodnog jaza, kroz online i offline obuke,
- doprinos kreiranju politika EU putem preporuka zasnovanih na radu monitoring timova, eksperata i predstavnika sindikata,
- efikasniju primjenu Direktive o transparentnosti plata u zemljama članicama, kao i bolje razumijevanje iste u državama kandidatima,
- razvoj zajedničkih preporuka i narednih koraka za smanjenje rodnog jaza u zaradama.
Prepreke i preporuke
U većini zemalja i dalje postoje ozbiljne prepreke – od nedovoljne primjene zakona o radu do ukorijenjenih rodnih stereotipa. Potrebni su snažniji mehanizmi sprovođenja i kampanje podizanja svijesti. Posebno su izraženi problemi niske stope zaposlenosti žena i profesionalne segregacije.
Preporučuju se politike koje podstiču očinsko odsustvo, rodno neutralne klasifikacije poslova, kao i mjere za povećanje zastupljenosti žena na visoko plaćenim i liderskim pozicijama. Patrijarhalne norme često usporavaju napredak, pa su inkluzivno liderstvo i pravedne radne politike ključni za promjene.
Privatni sektor kao izazov
Rodni jaz u zaradama posebno je izražen u privatnom sektoru, gdje nedostaje transparentnost plata, obavezno izvještavanje o zaradama i snažnije uključivanje sindikata. Neophodni su jasni pravni okviri i mehanizmi odgovornosti poslodavaca.
Ključni instrument u ovom procesu je Direktiva EU o transparentnosti plata iz 2023. godine, koja obavezuje sve članice da uvedu mjere za smanjenje razlika u zaradama. Iako predstavlja veliki korak naprijed, njena primjena zahtijeva snažnu institucionalnu podršku. Poseban izazov imaju mala i srednja preduzeća, pa je državna pomoć od presudnog značaja za olakšavanje implementacije.
Finansirano od strane Evropske unije. Izneseni stavovi i mišljenja pripadaju isključivo autorima i ne odražavaju nužno stavove Evropske unije niti Evropske komisije. Evropska unija, kao ni nadležni organ za dodjelu grantova, ne mogu se smatrati odgovornim za njih.
